Στέλλα Κάσδαγλη

4 τρόποι για σωστή χρήση του διαδικτύου από τα παιδιά

Το διαδίκτυο έχει κατακλείσει την καθημερινότητα μας όχι μόνο με τον τρόπο που το χρησιμοποιούμε αλλά και με τον τρόπο που σκεπτόμαστε και νιώθουμε γύρω από αυτό. Από τις απλές συζητήσεις μεταξύ φίλων μέχρι τις επιστημονικές συναντήσεις των ειδικών το φαινόμενο του διαδικτύου αποτελεί το επίκεντρο του σύγχρονου κοινωνικού προβληματισμού. Σε αυτό το νέο ηλεκτρονικό περιβάλλον χρήστες όλων των ηλικιών  ενημερώνονται, ψυχαγωγούνται και δρουν όπως ακριβώς και στον πραγματικό κόσμο.

Για την δημοσιογράφο και συγγραφέα Στέλλα Κάσδαγλη το διαδίκτυο δεν συνεπάγεται μόνο επικοινωνία, ενημέρωση, αναζήτηση και ανακάλυψη αλλά σημαίνει και πιο «ενεργητικά» πράγματα, όπως γραφή, δημιουργία, δικτύωση και παραγωγή περιεχομένου. Όπως η ίδια εξηγεί: «Αυτή η «ενεργητική» πλευρά του διαδικτύου είναι συνήθως αυτή που κρατάμε μακριά από τα παιδιά, επειδή θεωρούμε ότι ενέχει τους μεγαλύτερους κινδύνους έκθεσης, ωστόσο, πιστεύω πως αυτή η πλευρά είναι η πιο δημιουργική από όλες και αυτή που, σε τελική ανάλυση, επιτρέπει στον οποιονδήποτε να μάθει καλύτερα το ίντερνετ, να γνωρίσει τα μυστικά, τους κανόνες του, τους ορίζοντές του, τα όριά του, τις παγίδες του, το savoir vivre του».

Τι και αν για τους περισσότερους ενήλικες το διαδίκτυο εισέβαλε ξαφνικά στην ζωή τους, για τα παιδιά το νέο αυτό μέσο αποτελεί κάτι δεδομένο, μια νέα πραγματικότητα μέσα στην οποία θα γαλουχηθούν από την νηπιακή σχεδόν ηλικία. Για τον λόγο αυτό, γονείς και εκπαιδευτικοί καλούνται να μυήσουν τα παιδιά στην ορθή χρήση του μέσου και να τους διδάξουν πώς να συμπεριφέρονται ακριβώς όπως θα κάνουν για κάθε άλλη φυσική ανάγκη ή κοινωνική δραστηριότητα.

Σύμφωνα με την έμπειρη blogger υπάρχουν τέσσερις απλοί τρόποι που μπορούν να βοηθήσουν τους γονείς να καθοδηγήσουν σωστά τα παιδιά:

1. Αφήνοντάς τα να το χρησιμοποιήσουν:

Όπως κάποτε τα αφήσαμε να σηκωθούν και να προσπαθήσουν να περπατήσουν, παρότι ξέραμε τους κινδύνους που έκρυβε το περπάτημά τους, έτσι και τώρα οφείλουμε να τους επιτρέψουμε να εξερευνήσουν τα νέα μέσα, με έλεγχο και μέτρο, φυσικά, αλλά χωρίς υπερβολικούς περιορισμούς και τρομοκρατία.

2. Μιλώντας ανοιχτά για το διαδίκτυο:

κι εμείς αν ήμασταν παιδιά (ή, ακόμα περισσότερο, έφηβοι) θα αποφεύγαμε οποιαδήποτε συζήτηση περιστρέφεται αποκλειστικά γύρω από προειδοποιήσεις, κινδυνολογίες και «μη». Για να είναι μια συζήτηση ουσιαστική και ενδιαφέρουσα για τα παιδιά, θα πρέπει να ξεκινάει από τις δικές τους ερωτήσεις, τις δικές τους ανάγκες, προσλαμβάνουσες και επιθυμίες. Με αυτό τον τρόπο, θα χτίσουμε μια ουσιαστική σχέση με τα παιδιά.

3. Χρησιμοποιώντας εμείς οι ίδιοι σωστά το διαδίκτυο:

δεν έχει νόημα να κάνουμε στα παιδιά θεωρητικές διαλέξεις κι εμείς να χρησιμοποιούμε το διαδίκτυο φοβικά ή τα social media σαν να είναι το σπίτι μας. Αυτό που θέλουμε να υιοθετήσουν τα παιδιά ως συμπεριφορά πρέπει πρώτα να τους το δείξουμε εμείς οι ίδιοι, στην πράξη.

4. Μαθαίνοντάς τα να ζούν μέσα στην κοινωνία, γενικώς:

Η Διεύθυνση Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος κάνει διάφορες προληπτικές δράσεις, για να ενημερώνει τους ανήλικους χρήστες και τους γονείς.

Το διαδίκτυο δεν είναι κάποιο καινούριο folder που ήρθε να προστεθεί αυτόνομα στο σκληρό δίσκο της ζωής μας -είναι πια μέρος του software και ως τέτοιο οφείλουμε να το αντιμετωπίζουμε. Αν τα παιδιά μας δεν έχουν μάθει να κινούνται με υγιές ενδιαφέρον, σεβασμό και ασφάλεια στο δρόμο ή στο σχολείο ή στις παρέες τους, δεν πρόκειται να το κάνουν στο ίντερνετ.

Με δεδομένο ότι τα παιδιά χρειάζεται να μάθουν από νωρίς να γράφουν και να εκφράζονται σωστά μέσα από τα social media, το blogging προσφέρεται για εξάσκηση. Η διαχρονική τάση του blogging από ανθρώπους με ταλέντο στο γράψιμο που χτίζουν δικά τους community ώστε να επικοινωνούν και να μοιράζονται ιδέες ή σκέψεις αποκτά οπαδούς και στις μικρότερες ηλικίες. Η νέα συνήθεια των εφήβων εγείρει νέα ερωτήματα σχετικά με την έκθεση και τους κινδύνους που μπορεί να προκύψουν για τους μικρούς bloggers.

Μέσα από την επαφή της με έφηβους bloggers η Στέλλα Κάσδαγλη διευκρινίζει: «Το blogging εκθέτει τους νέους σε κινδύνους, όπως και κάθε άλλη δραστηριότητα που τα βοηθάει να μάθουν και να αναπτυχθούν. Γιατί, δεν τα εκθέτει σε κινδύνους το περπάτημα, οι στερεές τροφές, το σχολείο, το παιχνίδι, το να μάθουν να κυκλοφορούν έξω από το σπίτι; Αυτό δε σημαίνει ότι δεν αξίζει να τις κάνουν, απλώς τώρα έχουμε ένα λόγο παραπάνω να τους μάθουμε να τις κάνουν σωστά. Το blogging είναι κατά τη γνώμη μου ένας υπέροχος τρόπος για να μάθουν τα παιδιά να ερευνούν, να εκφράζονται μέσα από το γράψιμο, τη φωτογραφία ή όποιο άλλο μέσο τα αντιπροσωπεύει, να συγκεντρώνουν και να «τακτοποιούν» τις γνώσεις και τις ιδέες τους, να σέβονται τα μέλη της κοινότητας στην οποία ανήκουν και φυσικά να αποκτήσουν τεχνικές δεξιότητες γύρω από το διαδίκτυο, που θα τους φανούν όχι απλώς χρήσιμες αλλά απαραίτητες στη διάρκεια της ζωής τους. Υπάρχει καλύτερος τρόπος να καλλιεργηθεί η περιέργεια, η φιλομάθεια και η αυτοπεποίθηση ενός παιδιού από το να μάθει να εξερευνά τα ενδιαφέροντά του, να μιλάει σε άλλους γι’ αυτά και να επικοινωνεί με ανθρώπους που βρίσκουν ενδιαφέροντα τα όσα έχει να πει και μοιράζονται τον ενθουσιασμό του; Μέσα απ’ αυτήν ακριβώς τη διαδικασία είναι που θα μάθει πρακτικά το παιδί να προβλέπει να προφυλάσσεται από παγίδες που μπορεί να αποδειχτούν επιζήμιες για τη φήμη ή την ασφάλειά του. Με τη θεωρία λίγα θα μάθει και ακόμα λιγότερα θα μπορέσει να εφαρμόσει όταν παρουσιαστεί ανάγκη να το κάνει».