Κίνδυνοι και οφέλη του online gaming

Στον υπολογιστή ή στο tablet, στο κινητό ή στις παιχνιδοκονσόλες, τα διαδικτυακά παιχνίδια προσελκύουν τα παιδιά με τα γραφικά και το εύρος της θεματολογίας τους, «κλέβοντας» αρκετό από τον ψηφιακό (διαδικτυακό) και πολύ από τον φυσικό τους χρόνο. Η δυνατότητα για επικοινωνία με παίκτες από κάθε γωνιά του πλανήτη, η αλληλεπίδραση, ο μελετημένος σχεδιασμός και ο μαγικός εικονικός κόσμος, που δεν σταματά ποτέ να εξελίσσεται, ασκούν σαγηνευτική επιρροή στα παιδιά, αλλά δημιουργούν και ένα πλέγμα απειλών, οι οποίες μπορούν να το εκθέσουν σε κινδύνους.

Ακριβώς αυτό, εξάλλου, περιγράφουν οι ίδιοι οι μικροί χρήστες σε έρευνα του βρετανικού οργανισμού για την πρόληψη της κακοποίησης των παιδιών ΝSPCC (National Society for the Prevention of Cruelty to Children), τονίζοντας ότι το Internet τα διασκεδάζει και τα κάνει να αισθάνονται χαρούμενα, όχι μόνο γιατί τους δίνει τη δυνατότητα να επικοινωνήσουν και να ψυχαγωγηθούν, αλλά και για την τεράστια γκάμα παιχνιδιών που προσφέρει.

Μέσα από τις απαντήσεις 1.696 παιδιών ηλικίας 11-18 ετών, καταγράφεται πως ο βασικός κίνδυνος στα online παιχνίδια είναι η επαφή με αγνώστους, με ένα στα τέσσερα παιδιά να δηλώνει ότι έχει τέτοια εμπειρία. Τα μικρότερα παιδιά, ωστόσο, επισημαίνουν κάποιους ακόμη κρυφούς κινδύνους, που μπορούν να σοκάρουν. Για παράδειγμα, χρήστες που διαμορφώνουν τον εικονικό χαρακτήρα τους, έτσι ώστε να δείχνει γυμνός, βάζοντας τον να στέκεται με προκλητικό τρόπο μπροστά σε άλλες ψηφιακές αναπαραστάσεις παικτών.

Στην ίδια έρευνα, που αναλύει τις εμπειρίες των παιδιών, διαφαίνεται ότι το online gaming μπορεί να εκθέσει το παιδί σε κίνδυνο εκφοβισμού, να το φέρει σε επαφή με την ιδέα της αυτοκτονίας ή του αυτοτραυματισμού και, κυρίως, να το εκθέσει σε βίαιο ή σε σεξουαλικό περιεχόμενο. Τα παιδιά, όμως, λένε και κάτι άλλο, εξίσου αξιοσημείωτο: το online gaming συγκεντρώνει σαφώς μικρότερα ποσοστά τέτοιων κινδύνων σε σχέση με άλλες συνηθισμένες διαδικτυακές δραστηριότητες, όπως, για παράδειγμα, η ενασχόληση με τα κοινωνικά δίκτυα.

Τα κρίσιμα σημεία

Για να ελέγξουν οι γονείς απρόοπτα και να αποφύγουν κακοτοπιές χρειάζεται υπομονή και επιμονή. Η μεθοδευμένη επικέντρωση σε πέντε βασικά σημεία θα κάνει την προσπάθεια πιο αποτελεσματική.

1. Χρόνος. Είναι βασικής σημασίας κάθε φορά να θέτετε χρονικά όρια (ιδανικά να τα συμφωνείτε με το παιδί) και να τα τηρείτε. Η καλύτερη λύση, για να μπορείτε να παρακολουθείτε, είναι ο υπολογιστής ή η κονσόλα να βρίσκεται σε κοινόχρηστο χώρο και όχι στο δωμάτιο του παιδιού. Αν το παιδί παίζει από το κινητό ή το tablet, ενημερώστε το για τον χρόνο που διαθέτει και απαιτήστε να αφήσει τη συσκευή από τα χέρια όταν ο χρόνος παρέλθει. Με αυτόν τον τρόπο όχι μόνο αποτρέπετε την υπερενασχόληση του παιδιού με το online gaming, αλλά και του διδάσκετε πως η χρήση του Διαδικτύου έχει χρονικά όρια.

2. Περιεχόμενο. Το Πανευρωπαϊκό Σύστημα Πληροφόρησης για Ηλεκτρονικά Παιχνίδια (PEGI) θα σας βοηθήσει να εξερευνήσετε την καταλληλότητα του παιχνιδιού, ανάλογα με το περιεχόμενό του, και να ανακαλύψετε αν απευθύνεται στην ηλικία του παιδιού σας. Συνδεθείτε με το https://pegi.info/gr/ και γράψτε στην αναζήτηση το παιχνίδι που σας ενδιαφέρει, για να πάρετε τις πολύτιμες αυτές πληροφορίες. Το σύστημα θα επεκταθεί σύντομα και στις εφαρμογές, οπότε θα είναι διπλά χρήσιμο. Ωστόσο, η καλύτερη μέθοδος ελέγχου είναι να δοκιμάσετε οι ίδιοι το παιχνίδι και να παίξετε μαζί με το παιδί, ώστε να ελέγξετε αν περιέχει βία, αν προτρέπει σε εχθρική ή ανάρμοστη συμπεριφορά ή αν το εκθέτει σε άλλους κινδύνους.

3. Παράπλευροι κίνδυνοι. Το ρίσκο δεν περιορίζεται μόνο στο περιεχόμενο. Ελέγξτε αν το παιχνίδι επιτρέπει online chat, οπότε το παιδί θα έρθει σε επαφή με αγνώστους, αν απαιτεί ή ωθεί σε αγορές, αν αποσπά προσωπικές πληροφορίες. Συμβουλεύστε το παιδί να μην δημιουργεί ID χρησιμοποιώντας το πραγματικό του όνομα, να μην παρέχει πληροφορίες για την ταυτότητά του και να σας ενημερώνει αν αντιμετωπίσει απειλές, bullying ή αν διαπιστώσει συμπεριφορά που το ενοχλεί. Μερικοί παίκτες μπορεί να γίνουν επιθετικοί απέναντί του, ακόμη και επειδή κέρδισε. Εξηγήστε του ότι αυτές οι συμπεριφορές δεν είναι αποδεκτές και πρέπει να αναφέρονται.

4. «Ψιλά» γράμματα. Κάποια παιχνίδια δίνουν δωρεάν δοκιμή περιορισμένου χρόνου ή περιεχομένου, απαιτούν όμως στη συνέχεια πληρωμή για την πρόσβαση στην πλατφόρμα. Άλλες εφαρμογές ζητούν πληρωμές με πραγματικά χρήματα, για να αγοραστούν ψηφιακά αντικείμενα ή υπηρεσίες, που είναι απαραίτητα για το παιχνίδι. Τις περισσότερες φορές η χρέωση γίνεται μέσω πιστωτικής κάρτας. Αποφύγετε να ενδώσετε στα παρακάλια του παιδιού και μην δώσετε τον αριθμό της κάρτας σας. Αν προχωρήσετε σε αγορά, ελέγξτε συχνά την κίνηση του λογαριασμού στην κάρτα σας.

5. Κακόβουλο λογισμικό. Οι υπηρεσίες δίωξης ηλεκτρονικού εγκλήματος προειδοποιούν κάθε τόσο για περιπτώσεις όπου κακόβουλο λογισμικό με στόχο τους gamers έχει εξαπλωθεί μαζικά. Για να αποφύγετε το πρόβλημα, διαβάστε τα σχόλια των χρηστών κάτω από κάθε παιχνίδι προτού το κατεβάσετε και βρείτε στο Διαδίκτυο πληροφορίες για τον προγραμματιστή και τον πωλητή. Λάβετε υπόψη πως το παιδί μπορεί να χρησιμοποιεί κάμερα, ενώ παίζει online. Πολλά από αυτά τα κακόβουλα λογισμικά στοχεύουν στην webcam, ενεργοποιώντας την από απόσταση χωρίς να το αντιληφθείτε.

Τα σημάδια συναγερμού

Τα διαδικτυακά παιχνίδια κρατάνε το ενδιαφέρον του χρήστη μέσα από δύσκολες ή εύκολες αποστολές, που θέλουν αρκετό χρόνο για να τελειώσουν, ανταμείβουν εκείνον που ασχολείται πολλές ώρες και συχνά δεν έχουν τέλος. Είναι, δηλαδή, σχεδιασμένα να λειτουργούν σαν μαγνήτης και, από αυτήν την άποψη, μπορεί να συμβάλλουν στον εθισμό στο Διαδίκτυο.

Παρακολουθήστε τη συμπεριφορά του παιδιού και προσέξτε τα σημάδια που μπορεί να δείχνουν υπερενασχόληση με το online gaming. Μήπως έχει την τάση να δίνει μεγαλύτερη αξία στο παιχνίδι, παρά στην πραγματική του ζωή; Μιλάει συνέχεια γι’ αυτό και απομονώνεται στο δωμάτιό του με τις ώρες για να παίξει; Δείχνει να υπολειτουργεί σε τομείς που πριν ήταν δραστήριο ή μήπως προτιμά σταθερά το διαδικτυακό παιχνίδι αντί του παιχνιδιού με τους φίλους του ή μιας βόλτας;

Πονοκέφαλοι, αϋπνία και απώλεια όρεξης είναι επίσης σημάδια που πρέπει να σας ανησυχήσουν. Αν παρατηρήσετε παρόμοιες συμπεριφορές, ανοίξτε διάλογο με το παιδί και μιλήστε του αναλυτικά για τις ανησυχίες σας και τους κινδύνους.

Πηγές: